Het verhaal van ondernemende tante Lien

Tante Lien werd geboren als Lijntje van der Meij op 29 september 1877, als jongste dochter uit het huwelijk van Pietertje Verlee en Johannes van der Meij. Haar ouders kregen maar liefst negen kinderen, van wie er vier op jonge leeftijd overlijden. In 1880 overleed haar vader, waardoor haar moeder alleen achterbleef met de zorg voor vijf kinderen. Lijntje was op dat moment 13 jaar.

Dit verhaal is door Annie Mol - de Vos verteld aan haar dochter Petra Mol, die vervolgens verder onderzoek heeft gedaan naar Lijntje. 

Opgroeien in Ooltgensplaat

Lijntje wordt in Ooltgensplaat geboren en gaat daar naar de lagere school. Ze valt op door haar goede rapportcijfers op school en haar leergierigheid. Ook de hoofdonderwijzer merkt dit en vraagt aan haar moeder of Lijntje verder mag leren. Dat is erg uitzonderlijk in die tijd, zeker voor een meisje uit een arm gezin met een moeder die weduwe is. 

Lopend naar Middelharnis

Ze mag naar school in Middelharnis. Welke school dat precies was, weten wij niet. Voortgezet onderwijs bestaat in die tijd op Goeree-Overflakkee nog niet, dus vermoedelijk gaat het om een lagere school met zeven klassen, met een hoger niveau dan in Ooltgensplaat. 

De afstand van Ooltgensplaat naar Middelharnis bedraagt ongeveer 20 kilometer, met grind- en onverharde wegen en zonder openbaar vervoer. Dat is dus best een afstand om iedere dag te lopen, heen en terug. Gelukkig biedt een oudere zus, die in Middelharnis woont, een oplossing: Lijntje kan doordeweeks verblijven bij oud tantetje, meutje Willempje. 

Iedere zondagavond, rond 1890, loopt Lijntje deze route, om vervolgens op vrijdag weer terug te keren naar haar moeder in Ooltgensplaat voor het weekend. Hoe lang zij daar onderwijs volgt is niet helemaal bekend. Het volgende dat we over haar weten is dat ze in 1899 naar Rotterdam is gegaan.

Naar Rotterdam om verder te leren

In Rotterdam volgt ze een opleiding tot verpleegster. In het stadsarchief Rotterdam is hierover informatie te vinden: op 25 september 1899 schrijft ze zich in als inwonend verpleegster bij het Stedelijk Ziekenhuis aan de Coolsingel 63. Dit ziekenhuis is ook wel bekend als het Grote Ziekenhuis of Coolsingelziekenhuis, maar bestaat tegenwoordig niet meer. Het gebouw werd tijdens het bombardement op Rotterdam helemaal verwoest. Alleen de achterpoort, de Coolsingelpoort, is nog bewaard gebleven en staat aan de Lijnbaan. 

Haar wens is om door te leren tot arts. Dat is in die periode vrij bijonder als vrouw, al gingen de iconen Aletta Jacobs (eerste vrouwelijke arts), Catharina van Tussenbroek (eerste vrouwelijke gynaecoloog) en Cornelia de Lange (eerste vrouwelijke hoogleraar in de geneeskunde) haar voor. Toch blijft het lastig om voor vrouwen om door te leren, ook in die tijd. Om die reden vertrekt zij vervolgens naar Londen.

Nieuwe start in een vreemde taal

In Londen begint Lijntje als wijkverpleegster. De overstap naar deze grote stad, in een vreemde taal, moet ingrijpend zijn geweest. Ze schrijft naar huis dat ze iedere avond gebogen zit over de wegenkaart van Londen om uit te zoeken waar zij de volgende dag naartoe moet.

Carrière in Southampton

In The British Journal of Nursing van februari 1910 staat vermeld dat Lijntje wordt overgeplaatst naar Southampton. Daar werkt zij als hoofd van de wijkverpleging. Op 28 maart 1931 ontvangt zij een onderscheiding van koningin Mary voor 21 jaar dienst bij het Queen’s Institute of District Nursing, waarvan koningin Mary beschermvrouwe is.

In het krantenblad Onze Eilanden van 11 april 1931 wordt hierover bericht. Daarin staat ten onrechte dat zij geridderd zou zijn; alleen dat laatste klopt niet. Verder wordt vermeld dat zij directrice is van een kinderziekenhuis. Of dat juist is, blijft onzeker, maar vast staat dat zij wordt aangeduid als Superintendent: een hoge leidinggevende functie.

Tante Lien en oom George

In Southampton ontmoet Lijntje George Arthur Nineham. Zij trouwen in juni 1933. George komt uit een arm gezin en werkt in de havens. Hij blijkt een getalenteerd voetballer en is korte tijd profvoetballer bij The Saints (het latere Southampton FC) en winnaar van de FA Cup.

Samen gaan zij wonen in Bittern Park, in een prettig huis. Voor de oorlog brengen tante Lien en oom George een bezoek aan Ooltgensplaat. Voor alle achterneefjes en -nichtjes nemen zij cadeautjes mee. Onze opa en oma, Bas de Vos en Pietertje Overbeeke, zijn van plan hun tante in Engeland te bezoeken, maar door het uitbreken van de oorlog komt dat er niet van.

Oorlog en naoorlogse jaren

Tijdens de oorlog breit Lijntje veel voor de soldaten. Na de oorlog woont de kleindochter van haar oudste zus Willempje enige tijd bij haar en werkt als dienstmeisje. Tegelijk leert zij de Engelse taal en maken zij samen veel uitstapjes.

In mei 1946 is mijn vader, Cor de Vos, gelegerd in legerkamp Aldershot. Vanuit Southampton vertrekt hij later naar Indië. Hij bezoekt zijn tante en oom meerdere malen en geniet daarbij van haar zelfgebakken cake. Ook wanneer hij naar Indië vertrekt, geeft zij hem een cake mee en zwaait zij hem uit aan de kade.

Terug naar Ooltgensplaat

George wordt ernstig ziek en raakt geestelijk in de war. In 1950 pleegt hij zelfmoord.
Op 73-jarige leeftijd keert Lijntje terug naar Ooltgensplaat, waar zij intrekt bij haar tante Wup van der Meij, die een manufacturenwinkeltje heeft aan de Voorstraat. Wanneer dat niet meer gaat, verhuist zij naar het rusthuis in Sommelsdijk, waar zij in juli 1964, op 87-jarige leeftijd, overlijdt.

Slot

Mijn vader heeft nog lange tijd gecorrespondeerd met de buurmeisjes van tante Lien en hun kinderen in Southampton, maar uiteindelijk verwaterde het contact.

Wat blijft, zijn de herinneringen dankzij foto’s en de verhalen over een moedige, vooruitstrevende vrouw die zich niet liet beperken door de regels van haar tijd en die bleef vechten voor haar passie.