Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies om filmpjes van YouTube te tonen en social mediaknoppen van Facebook, Twitter en Pinterest (third party cookies). Als je deze cookies niet wil, dan kun je dat hier aangeven. De betreffende functionaliteit wordt dan uitgeschakeld. Wij plaatsen zelf wel altijd functionele cookies voor de werking van onze website en (anonieme) analytische cookies om onze site te verbeteren.

Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Seizoensarbeid: Hannekemaaiers en schoorsteenvegers

Als we het over migratie hebben, vergeten we vaak dat mensen niet permanent naar een andere regio verhuisden

Als we het over migratie hebben, vergeten we soms dat mensen niet permanent naar een andere regio verhuisden. In de geschiedenis van Zuid-Holland kwam seizoensmigratie regelmatig voor.    

Vraag naar seizoensarbeid
Vanaf het begin van de zeventiende eeuw kwamen ieder jaar weer duizenden arbeiders uit de meer landinwaarts gelegen streken naar Zuid-Holland om gras te maaien, turf te steken of te trekken of andere seizoengebonden arbeid te verrichten. De vraag naar arbeidskrachten was hier groot en het loonpeil in Holland lag twee keer zo hoog als in de oostelijke provincies en drie maal zo hoog als in Westfalen. Dat alles maakte Zuid-Holland een aantrekkelijke bestemming voor seizoensarbeiders.

’Hannekemaaiers’
Tweederde van de trekarbeiders was werkzaam in de landbouw en dan vooral op veeteeltbedrijven. Tussen mei en juni moest voldoende gras worden gemaaid en gedroogd om als veevoer te dienen tijdens de winter. De ’hannekemaaiers’ uit het oosten van Nederland en aangrenzende Duitse streken waren daartoe onontbeerlijk.
Trekarbeiders hielpen ook mee bij het delven van meekrap op de Zuid-Hollandse eilanden, het wieden en maaien van graan in het zuiden van Holland en in de tuinbouw bij de grote steden. In de turfwinning en industrie waren eveneens duizenden trekarbeiders werkzaam.

Bouwvakkers
Ook in de eerste helft van de negentiende eeuw kwamen ieder jaar nog talloze trekarbeiders naar Zuid-Holland. Zij werkten in de landbouw en in mindere mate de nijverheid. Uit het Noord-Duitse Oldenburg kwamen in maart en april veel bouwvakkers naar Zuid-Holland; vanaf juli tot in november keerden zij weer naar hun geboorteplaats terug.

Schoorsteenvegers en strohoedenmakers
Schoorsteenvegers uit Zwitserland en Piemonte vestigden zich in de loop van de negentiende eeuw in verschillende Zuid-Hollandse steden. Zij maakten gebruik van seizoensarbeiders, die uit hun gebied van herkomst kwamen. Ditzelfde patroon viel te herkennen bij de Franssprekende strohoedenmakers uit het Jekerdal, tussen Maastricht en Luik. Zij kwamen in februari en vertrokken weer in juni. Einde negentiende eeuw verdween de vraag naar dit soort seizoensarbeiders sterk.

Reacties

  1. anoniem

    In Oude Tonge lieten een aantal mensen uit Duelken en omgeving kinderen dopen in de r. k. kerk. Deze mensen zouden wel eens Hannekemaaiers geweest kunnen zijn. Een aantal van hen vestigde zich permanent in het gebied, in de dorpen Sommelsdijk, Dirksland, Herkingen, Oude Tonge. Hun namen waren Houthuijzen/Holshausen, Bo(o)s(ch), Joppe (n), mogelijk ook Boekmulder(s), Grijnbolt. Zeggen deze namen U iets? Kan ik over hen preciezere gegevens vinden?

    23 mei 2014

  2. anoniem

    Bovenstaande reactie komt van Cor Koene. Ik wil graag nader met U in contact komen.

    23 mei 2014

  3. Redactie

    @Cor Koene Interessant! U kunt ons altijd mailen via redactie@geschiedenisvanzuidholland.nl. Alvast een tip: een eerste stap - mocht u dat nog niet gedaan hebben - lijkt me het Streekarchief Goeree-Overflakkee. Zie www.streekarchiefgo.nl.

    26 mei 2014

  4. anoniem

    Een en ander is me bekend.

    27 augustus 2014

  5. anoniem

    Stukadoors uit Oldeburg. Velen zijn in Nederland gebleven.

    12 september 2018

  6. Redactie

    In Verborgen Verleden was er onlangs (de aflevering met Youp van 't Hek) ook aandacht voor dit onderwerp, heel interessant.

    17 september 2018

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.