Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

De aanleg van de Nieuwe Waterweg

In het midden van de negentiende eeuw was Rotterdam al een van de grootste havensteden van Nederland. De stad profiteerde van zijn gunstige ligging als overslagpunt voor goederen van en naar Engeland, Frankrijk en het Duitse achterland. Maar de positie van de Rotterdamse haven verslechterde door de slechte verbinding met open zee.    

De delta van de Rijn was zo vertakt dat de rivierarmen tamelijk ondiep waren en makkelijk dichtslibden. Ook door de toenemende grootte van de transportschepen werd het steeds moeilijker de Rotterdamse haven te bereiken. In 1863 werd dan ook een wetsvoorstel aangenomen voor de aanleg van een waterweg die geschikt was voor grote zeeschepen.

Dammen aanleggen en graven
De werken voor de aanleg van de Nieuwe Waterweg begonnen op 31 oktober 1863 en werden uitgevoerd onder leiding van waterbouwkundig ingenieur Pieter Caland. In eerste instantie werd begonnen met het onteigenen van boerengronden, om daarna twee evenwijdig aan elkaar liggende dammen op te trekken. Na de aanleg van deze dammen kon men beginnen met graven. De graafwerkzaamheden voor de vaargeul begonnen op 31 oktober 1866 en toen deze waren afgerond konden de dammen die de vaargeul van de zee en de rivier scheidden worden doorgestoken. Op 9 maart 1872 voer het eerste schip, de Richard Young, door de Nieuwe Waterweg.

undefined
Kaart van Rozenburg en omgeving uit 1867 (Collectie Streekarchief Voorne-Putten)

Vier kilometer richting Rotterdam
De Nieuwe Waterweg was een kanaal zonder sluizen en met een lengte van ongeveer vier kilometer. Vanaf Vlaardingen, waar de Oude Maas en de Nieuwe Maas samenkomen, loopt de waterweg naar Hoek van Holland. Hier vormt het de kunstmatige monding van de Rijn en de Maas in de Noordzee. Sinds de opening is de Nieuwe Waterweg geregeld uitgediept en geschikt gemaakt voor nóg grotere zeeschepen. In de jaren '70 van de twintigste eeuw is de waterbodem juist verondiept om te voorkomen dat er te veel zout water vanuit de zee kan binnenstromen. Hierdoor bleef de landbouw voldoende zoet water behouden.

In 1997 werd als laatste onderdeel van de Deltawerken in de Nieuwe Waterweg de Maeslantkering in werking gesteld. Twee kolossale beweegbare wanden beschermen Zuid-Holland tegen overstroming.



Links

Reacties

  1. jasper

    hoe breed is de nieuwe waterweg

    10 maart 2013

  2. Redactie

    @Jasper De breedte varieert van 480 tot 775 meter (Met dank aan Rijkswaterstaat.nl)

    11 maart 2013

  3. anoniem

    Piet Wat is er gebeurd met de uitgegraven grond van de Nieuwe Waterweg?

    27 maart 2015

  4. Redactie

    Leuke vraag! Wie weet leest er iemand mee die hier meer over weet!

    30 maart 2015

  5. anoniem

    Ik heb begrepen dat Hoek van Holland vrij 'hoog' ligt omdat het zand daarvoor is gebruikt...

    30 april 2015

  6. anoniem

    Ik woon in vlaardingen.via welke waterwegen kwamen de schepen voor de aanleg van deNieuwe Waterweg aan in deze gemeenten.Of, waar was destijds de doorgang naar de Noordzee .Men heeft immers de duinen doorgegraven.Met dank voor uw antwoord.

    08 mei 2015

  7. anoniem

    De maas komt toch helemaal niet in rotterdam? Maar in het Hollands diep?

    09 mei 2015

  8. anoniem

    Oude Maas,Nieuwe Maas,Maassluis,Maasland ,Maasdijk.Enzovoort.Waarom wordt het dan de RIJNmond genoemd?

    09 mei 2015

  9. Redactie

    Wat een belangstelling voor de Nieuwe Waterweg! :-) Een tip voor iedereen die meer wil weten: op www.geschiedenisvanvlaardingen zijn o.a. oude kaarten te vinden.

    11 mei 2015

  10. anoniem

    Antwoord via programma 'Vraag het de bieb' van Radio Rijnmond. De grond van het uitgraven van de Nieuwe Waterweg is in de nabije omgeving op diverse plaatsen gestort. Veel grond is toen gestort in 'Het Scheur', dat is een tak van de Rijn- en Maasdelta in de Noordzee, in de Brielle Veerheuvel en in de Brielle Maas, dat is een afgedamd rivier tussen de Noordzee en de Oude Maas. Tijdens het project kwam Caland met het voorstel om de dammen tot 2 km in zee aan te leggen, om de stromingen van de Noordzee zo veel mogelijk te breken, zodat er ook minder slib de vaargeul in zou komen. Nadat de aanleg van de dammen was voltooid werd begonnen met de derde fase. Hierbij werd de daadwerkelijke vaargeul gegraven. De grote hoeveelheden grond werden op hun beurt weer gebruikt om de dammen en dijken te verstevigen.

    12 juni 2015

  11. Redactie

    Super, veel dank voor deze informatie, mooi dat de kwestie nu is opgehelderd!

    17 juni 2015

  12. anoniem

    Hoe diep is de nieuwe waterweg.?

    15 november 2015

  13. Redactie

    Volgens Rijkswaterstaat varieert de diepte van -16 to -14,50 meter onder NAP Zie http://www.rijkswaterstaat.nl/water/vaarwegenoverzicht/nieuwe-waterweg.aspx

    16 november 2015

  14. anoniem

    mooi dat ik dat nu pas weet 77 jaar en dat ik nog veel te weten mag komen dank allen voor de vragen en gegevens gr Ton

    14 maart 2016

  15. anoniem

    De Nieuwe Waterweg begint bij de Maeslantkering, nier bij Vlaardingen, Van Vlaardingen tot de MaeslantKering heet de rivier Het Scheur, en zo heet hij al eeuwen. Maar zelfs Rijkswaterstaat maakt deze fout.

    22 juni 2016

  16. anoniem

    De aanvang van de werkzaamheden was op 31 oktober 1866 en niet 1863. Vandaag dus 150 jaar geleden!

    31 oktober 2016

  17. Redactie

    In de tekst staat dat de werkzaamheden (waaronder starten met onteigenen) startten in 1863, en de graafwerkzaamheden in 1866.

    01 november 2016

  18. anoniem

    Hoe is de waterweg gegraven, met welk materieel. Baggermolens en graafmachines? hoeveel grond moest afgevoerd ? met dekschuiten? Wel eens gelezen dat het allemaal met kruiwagens is gegaan, maar dat lijkt me onwaarschijnlijk.

    09 november 2016

  19. Redactie

    Wie kan hier meer over vertellen?

    10 november 2016

  20. anoniem

    Dat is ook mijn vraag. De toen pas opgerichte Waterstaat moet toch weten door wie en hoe de waterweg is aangelegd.

    14 februari 2017

  21. Redactie

    Je zou inderdaad in de archieven van het verantwoordelijke ministerie kunnen duiken, die zijn ongetwijfeld te vinden bij het Nationaal Archief. Nog een tip: via www.delpher.nl zijn historische kranten te doorzoeken. Het is goed mogelijk dat er rond 1866 artikelen zijn te vinden over de start en later de voortgang van de graafwerkzaamheden.

    15 februari 2017

  22. anoniem

    het plan van Caland voorzag in het graven van een smalle geul die dan door de stroming vanzelf breder en dieper zou worden. Nadat bleek dat het plan van Caland was mislukt is er een aanvullend plan gemaakt waarin de toen uitgevonden sleephopperzuigers zijn ingezet. Door het eiland Rozenburg is een kanaal gegraven voor het afvoeren van de bagger dat is gestort in wat nu de Brielse Maas heet. Volgens de opdracht werd dit gedeelte toen al de Maasvlakte genoemd. Als je informatie zoekt over het baggeren kan ik je een bezoek aan het baggermuseum van harte aanbevelen.

    20 februari 2017

  23. Redactie

    Dank voor de info, boeiend! En het Baggermuseum in Sliedrecht is sowieso een aanrader natuurlijk :-)

    21 februari 2017

  24. anoniem

    Maar HOE is in die tijd nu de nieuwe Waterweg gegraven? Met de schop? Of hadden ze daar al machines voor ..... ? (baggerschepen of zo .... ) E. Wink

    05 november 2017

  25. Redactie

    In één van de reacties hierboven wordt gesproken over sleephopperzuigers, een soort baggerschip.

    07 november 2017

  26. anoniem

    De diepte toen was 3.50 en was 300 meter breed ,door de stroom werd het dieper maar er onstonden zand banken voor de kust en daar had men in die tijd nog geen antwoord op

    24 december 2017

  27. anoniem

    Hoeveel doden zijn er gevallen tijdens de aanleg?

    15 januari 2018

  28. Redactie

    Er zullen ongetwijfeld ongelukken gebeurd zijn inderdaad. Je zou eens kunnen kijken op delpher.nl, dodelijke ongelukken zullen ongetwijfeld de kranten gehaald hebben.

    22 januari 2018

  29. anoniem

    De eerste werkzaamheden werden met de schop gedaan. Er waren toen al wel stoommachines maar zeer beperkt. Het is logisch dat als er 3,00 meter water staat je niet meer met de hand kan graven. met graafmachines kon je wel vanaf de kant graven. De eerste zandzuigers waren nog geen sleephopperzuigers zoals nu maar zandzuigers die het zand van de bodem opzogen en het ruim volladen en daarna wegbrachten. Deze binnenvaartschepen konden de zee niet op en om die reden is er later dwars door Rozenburg een kanaal gegraven voor de afvoer van zand/bagger naar wat nu de Brielse Maas heet.

    30 januari 2018

  30. Redactie

    Interessant, dank voor het delen!

    31 januari 2018

  31. anoniem

    interssant

    11 juni 2018

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.