Ontdek de verhalen van Zuid-Holland

Toekomst voor de trekvaarten

De intercity van de Gouden Eeuw, zo wordt de trekschuit wel genoemd. Snel ging het niet, maar ze waren stipt op tijd en comfortabel. Tussen de bloeiende Hollandse steden werd in de zeventiende eeuw een netwerk van trekvaarten gegraven waarmee grote aantallen passagiers werden vervoerd. De vaarten waren ook geliefd om aan te wonen. De komst van de trein betekende het einde van deze bijzondere wijze van vervoer waar destijds vanuit heel Europa belangstelling voor was. De Provincie Zuid-Holland wil deze historische waterwegen beter beleefbaar maken en ontwikkelen tot cultuurhistorische waterroutes. De trekvaarten zijn daarom aangewezen als één van zeven Erfgoedlijnen die de komende jaren extra aandacht krijgen. In gesprek met projectleider Anne-Marie van Brecht over de plannen van de provincie. 

Haarlemmertrekvaart, Vliet en de Schie
De focus ligt op de Haarlemmertrekvaart tussen Haarlem en Leiden, de Vliet tussen Leiden, Den Haag en Delft en de Schie, die Delft met Rotterdam verbindt. Anne-Marie van Brecht: “De trekvaarten zijn bepalend voor de identiteit van Zuid-Holland en we willen ze graag meer op de kaart zetten voor zowel omwonenden als toeristen. Dat betekent dat ze goed bevaarbaar moeten zijn en de cultuurhistorie beter beleefbaar dient te zijn.” Dat wordt gerealiseerd door bijvoorbeeld monumenten te restaureren die verbonden zijn met de trekvaarten, zoals jaagbruggen, scheepswerven en rolpalen. Jagen verwijst naar het trekken van het schip, dat door paarden maar ook wel door mensen werd gedaan. Op plaatsen waar de vaart een scherpe bocht maakte stonden rolpalen, om te voorkomen dat de schuit de kant raakte. 

De Provincie werkt samen met waterschappen, gemeenten, (rondvaart)ondernemers en erfgoedinstellingen, veelal op basis van cofinanciering. Van Brecht: “De gemeente Delft gaat bijvoorbeeld een jaagbrug langs de Schie restaureren en de gemeente Schiedam het Zakkendragershuis uit 1725, het gildehuis van de zakkendragers die goederen losten en laadden.”  

Bereikbaarheid
De bezienswaardigheden langs de vaarten moeten natuurlijk wel bereikbaar zijn. “Om de toegankelijkheid te verbeteren is bij Kasteel Keukenhof een steiger aangelegd zodat watertoeristen kunnen afmeren en een bezoekje kunnen brengen aan het landgoed”, aldus Van Brecht. Er komt ook een steiger bij landgoed Leeuwenhorst in Noordwijkerhout. In Leiden wordt een pand aan de Korte Mare waaraan in de 18e eeuw de trekschuiten vertrokken deels ingericht als wachtlokaal van vaartochten en als expositiecentrum over de trekvaarten, in samenwerking met gemeente Leiden en museum De Lakenhal. 

Verhaal van de trekvaarten
Tot slot is er aandacht voor het verhaal van de trekvaarten, want hoe breng je dat voor het voetlicht? Anne-Marie van Brecht: “Er zijn plannen voor een lespakket voor het basisonderwijs, met daarin het algemene verhaal, aangevuld met lokale informatie over de trekvaart in de eigen regio. Ook komen er informatieborden, worden er evenementen georganiseerd en vanzelfsprekend kijken we ook naar digitale middelen als apps. Dit alles gebeurt in overleg met alle betrokken partijen. Inmiddels zijn al zo’n 50 partijen aangeschoven aan de “Erfgoedtafel” die de provincie organiseert, dus aan ideeën geen gebrek.” 

Contact
Meer weten over de Erfgoedlijnen die de Provincie Zuid-Holland heeft aangewezen? Bekijk de informatie op de website van de provincie. Bent u als ondernemer, gemeente of (erfgoed)organisatie geïnteresseerd in samenwerking? Op deze website houden we u op de hoogte van nieuws en activiteiten rondom de trekvaarten. 

undefined

De Knipmolen langs de Vliet bij Voorschoten (Foto: Erfgoedhuis Zuid-Holland)

Reacties

  1. anoniem

    Wat een goed plan om de historie van de trekvaarten onder de aandacht te brengen en om te zorgen dat de trekvaarten weer beleefbaar worden. Door leegstaande brugwachtershuisjes nieuwe gebruiksfuncties te geven, kan een positieve bijdrage aan dat plan geleverd worden. Frank Moerman

    27 maart 2014

  2. Redactie

    @Frank Ken je het platform Brugwachtershuisjes? Zij houden zich intensief bezig met dit onderwerp. Zie www.brugwachtershuisjes.nl

    27 maart 2014

  3. anoniem

    Wisten jullie dat ook vanaf Delft (op de route Den Haag naar Rotterdam en Schiedam) er ook een geregelde trekvaartroute naar Maassluis en Vlaardingen bestond? Deze is helaas gemist in dit provinciale trekvaart verhaal.... eigenlijk een gemiste kans!

    02 april 2014

  4. Redactie

    @anoniem Ook de geschiedenis van de Delflandse trekvaarten is zeer interessant. Wat betreft de Erfgoedlijn Trekvaarten heeft de provincie ZH gekozen om te focussen op de Haarlemmertrekvaart, de Vliet en de Schie. Wie weet verandert dat in de toekomst nog eens, zou mooi zijn! :-)

    03 april 2014

  5. anoniem

    Als bewoner van de trekvaart zag ik vanuit mijn woonkamer recentelijk een enorm doek in frame bevestigd worden. Het bleek over de trekvaart te gaan, de belevingsroute. Vanaf de weg of het water is het doek niet te lezen, ik heb de verrekijker erbij gepakt. Wat het doel is, waarom het er nu hangt heb ik gelezen. Verbazing! Blijkt een project gestart in maart 2014, ik ben nooit eerder geïnformeerd. Voor wie is deze vorm van informatie aantrekkelijk en door wie wordt dit bekostigd?

    01 maart 2015

  6. Redactie

    Het gaat om een project van de Erfgoedlijn Trekvaarten dat op 12 maart officieel van start gaat. Het is natuurlijk wel de bedoeling dat de doeken goed te zien zijn, want we hopen deze zomer veel mensen kennis te laten maken met dit bijzondere erfgoed.

    02 maart 2015

Plaats reactie

Om spam te voorkomen, stellen wij u een eenvoudige vraag. Vult u alstublieft het antwoord hieronder in.