Mainport Zuid-Holland
De economische ontwrichtingen van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) en de crisis van de jaren dertig zorgden voor grote problemen in Zuid-Holland, dat in de negentiende eeuw sterk afhankelijk was geworden van de vrije wereldhandel.
Oorlog en wederopbouw
De verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog vormden echter een definitieve breuk met het verleden. Grote delen van Zuid-Holland waren verwoest. Met name Rotterdam had zwaar te lijden gehad, door het bombardement in 1940 en de verwoesting van de haven in 1944. Tijdens de Hongerwinter was de Zuid-Hollandse bevolking ernstig verzwakt. Toch begon zij na de oorlog (mede dankzij Amerikaanse hulp) voortvarend met de wederopbouw. In de jaren zestig was de Zuid-Hollandse infrastructuur weer geheel hersteld.
De verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog vormden echter een definitieve breuk met het verleden. Grote delen van Zuid-Holland waren verwoest. Met name Rotterdam had zwaar te lijden gehad, door het bombardement in 1940 en de verwoesting van de haven in 1944. Tijdens de Hongerwinter was de Zuid-Hollandse bevolking ernstig verzwakt. Toch begon zij na de oorlog (mede dankzij Amerikaanse hulp) voortvarend met de wederopbouw. In de jaren zestig was de Zuid-Hollandse infrastructuur weer geheel hersteld.
Tweede transportrevolutie
Ondanks de vernieuwingsdrang tijdens de wederopbouw werden twee infrastructurele projecten uit de jaren dertig doorgezet: de aanleg van snelwegen en de elektrificatie van het spoorwegnet. Voor wat betreft het goederenverkeer binnen de regio hebben (vracht)auto en trein de binnenvaart grotendeels verdrongen.
Ondanks de vernieuwingsdrang tijdens de wederopbouw werden twee infrastructurele projecten uit de jaren dertig doorgezet: de aanleg van snelwegen en de elektrificatie van het spoorwegnet. Voor wat betreft het goederenverkeer binnen de regio hebben (vracht)auto en trein de binnenvaart grotendeels verdrongen.
Mede dankzij het internationale succes van de Rotterdamse haven bloeide de Zuid-Hollandse economie als nooit tevoren. Naast over- en opslag begonnen industrie en (petro)chemie een steeds grotere plaats in te nemen. Handelsbarrières binnen Europa vielen weg, en mammoettankers en containerschepen voerden producten uit de hele wereld aan.
Oliecrisis, milieu
De oliecrises van de jaren zeventig temperden het economisch optimisme. Bovendien zorgden de opkomende milieubewegingen ervoor dat ongebreidelde uitbreiding van het economisch potentieel tot het verleden behoorde. Grote industriële en infrastructurele projecten in Zuid-Holland, zoals de Tweede Maasvlakte en de Betuwelijn, konden pas na voorzichtige planning op voldoende maatschappelijk en financieel draagvlak rekenen.
De oliecrises van de jaren zeventig temperden het economisch optimisme. Bovendien zorgden de opkomende milieubewegingen ervoor dat ongebreidelde uitbreiding van het economisch potentieel tot het verleden behoorde. Grote industriële en infrastructurele projecten in Zuid-Holland, zoals de Tweede Maasvlakte en de Betuwelijn, konden pas na voorzichtige planning op voldoende maatschappelijk en financieel draagvlak rekenen.
Mainport
Tegenwoordig kenschetsen wij Zuid-Holland als een mainport, een regio waar nationale en internationale transportassen samenkomen. Rondom het Zuid-Hollandse transitonetwerk is een uitgebreide dienstenindustrie ontstaan. Door de explosieve toename in het vervoer van mensen en goederen dreigen de verkeerswegen te verstoppen. Meer asfaltwegen zijn niet de enige oplossing. Hoogwaardige openbaarvervoeroplossingen, zoals de RandstadRail tussen Rotterdam en Den Haag, die elementen van trein, metro en tram in zich verenigt, zijn een mogelijk alternatief. Ook de Hogesnelheids- en Betuwelijn zullen nieuwe aders vormen in het zich uitbreidende netwerk van transport en handel dat in Zuid-Holland samenkomt.
Tegenwoordig kenschetsen wij Zuid-Holland als een mainport, een regio waar nationale en internationale transportassen samenkomen. Rondom het Zuid-Hollandse transitonetwerk is een uitgebreide dienstenindustrie ontstaan. Door de explosieve toename in het vervoer van mensen en goederen dreigen de verkeerswegen te verstoppen. Meer asfaltwegen zijn niet de enige oplossing. Hoogwaardige openbaarvervoeroplossingen, zoals de RandstadRail tussen Rotterdam en Den Haag, die elementen van trein, metro en tram in zich verenigt, zijn een mogelijk alternatief. Ook de Hogesnelheids- en Betuwelijn zullen nieuwe aders vormen in het zich uitbreidende netwerk van transport en handel dat in Zuid-Holland samenkomt.
- Literatuur
- Paul T. van der Laar, Stad van formaat. De geschiedenis van Rotterdam in de negentiende en twintigste eeuw (Zwolle 2000).
- Jan Luiten van Zanden, Een klein land in de 20e eeuw. Economische geschiedenis van Nederland 1914-1995 (Utrecht 1997).
- Guus Veenendaal, Spoorwegen in Nederland van 1834 tot nu (Amsterdam 2004).