Pruiken en revoluties (1700 - 1800)
Lang heeft Hollands Gouden Eeuw niet geduurd – rond 1660 waren de eerste tekenen van stagnatie al zichtbaar.
Holland werd voorbijgestreefd door Frankrijk en Groot-Brittannië. Toch kregen Hollandse burgers pas na 1780 werkelijk last van een crisisgevoel.
Als ‘patriotten’ streefden sommigen van hen naar omverwerping van de bestaande macht – niet in de laatste plaats de macht van het Oranjehuis. De activiteiten van de patriotten leidden uiteindelijk in 1795 (met Franse hulp) tot de ondergang van het oude politieke systeem waarin steden, gewesten en Oranjes constant om de macht hadden gestreden. Het betekende tevens het einde van het oude Holland.