Jagers en boeren
(tot 50 v.C.)
Meer dan tienduizend jaar geleden trokken de eerste mensen naar Zuid-Holland. Ze bezochten dit moerasgebied waarschijnlijk om er te vissen en te jagen.
Daarbij woonden ze in kleine groepjes in tijdelijke kampen. Ze legden die kampen aan op relatief hoge (en droge) duintoppen - eilandjes in een overigens drassige omgeving. Pas later, rond 3000 v.Chr., ontstonden op de hoger gelegen delen – in de duinen en langs rivieren – vaste nederzettingen van landbouwers en veetelers. Ze hielden koeien en varkens en verbouwden graan. Daarnaast bleef de visserij belangrijk.
Aanvankelijk hadden deze boeren eenvoudige gereedschappen van hout, (vuur)steen en bot. Rond 2000 v.Chr. maakten ze echter kennis met de techniek van het bronsgieten. Rond 800 v.Chr. deed ook het ijzer zijn intrede.
