De grenzen van Holland door de eeuwen heen
Het huidige Zuid-Holland grenst aan de provincies Noord-Holland, Utrecht, Noord-Brabant en Zeeland. Die grenzen zijn heel precies vastgelegd. Maar ze zijn niet altijd hetzelfde geweest. Stelliger nog: vóór 1840 bestond Zuid-Holland niet eens. En ook het ongesplitste Holland heeft heel verschillende grenzen gekend.
Graafschap Holland
Het graafschap Holland is ontstaan rond het jaar 1000. Het gebied was toen nog veel kleiner en ook niet zo scherp begrensd als nu. Pas aan het eind van de dertiende eeuw bereikte Holland min of meer zijn definitieve omvang. Ook daarna vonden nog regelmatig grenscorrecties plaats, de meest ingrijpende in de Bataafse en Franse tijd (1795-1813). Sommige revolutionaire geesten hoopten de machtsstructuren van de Republiek te kunnen doorbreken door het gebied totaal anders in te delen.
Het graafschap Holland is ontstaan rond het jaar 1000. Het gebied was toen nog veel kleiner en ook niet zo scherp begrensd als nu. Pas aan het eind van de dertiende eeuw bereikte Holland min of meer zijn definitieve omvang. Ook daarna vonden nog regelmatig grenscorrecties plaats, de meest ingrijpende in de Bataafse en Franse tijd (1795-1813). Sommige revolutionaire geesten hoopten de machtsstructuren van de Republiek te kunnen doorbreken door het gebied totaal anders in te delen.
Veranderingen na 1815
Deze indeling in departementen sloeg echter niet aan. Toen het Koninkrijk der Nederlanden in 1815 in ere werd hersteld, herrees Holland met vrijwel dezelfde grenzen als het voor 1795 had gekend. De grensveranderingen na 1815 hebben vooral een praktische achtergrond gehad: ze moesten het bestuur van Holland vereenvoudigen. De splitsing in Noord- en Zuid-Holland is daarvan een voorbeeld, evenals de vele kleinere grenswijzigingen in de twintigste eeuw. De meest recente dateert van 1989. Het zal misschien niet de laatste zijn.
Deze indeling in departementen sloeg echter niet aan. Toen het Koninkrijk der Nederlanden in 1815 in ere werd hersteld, herrees Holland met vrijwel dezelfde grenzen als het voor 1795 had gekend. De grensveranderingen na 1815 hebben vooral een praktische achtergrond gehad: ze moesten het bestuur van Holland vereenvoudigen. De splitsing in Noord- en Zuid-Holland is daarvan een voorbeeld, evenals de vele kleinere grenswijzigingen in de twintigste eeuw. De meest recente dateert van 1989. Het zal misschien niet de laatste zijn.