Geschiedenis van Zuid-Holland de verhalen en de collecties
Gemeentelijke herindelingen
Als kleinste bestuurlijke eenheid in Nederland is de gemeente geïntroduceerd in de Franse tijd. Sindsdien zijn de grenzen van de gemeente meermalen aangepast.
Bij zulke ‘herindelingen’ kon het gaan om de samenvoeging van gemeenten om grotere eenheden te vormen (zogeheten fusiegemeenten), of om de wijziging van de grenzen tussen gemeenten onderling, om zodoende het grondgebied van de één te vergroten ten koste van de ander.
Dalend aantal gemeenten
Sinds 1815 is het aantal gemeenten in Nederland gestaag gedaald. Waren er in 1851 nog 1209 Nederlandse gemeenten, in 1950 waren dat er nog maar 1012. Vooral de laatste jaren daalt het aantal gemeenten snel: in 1995 waren er 633 gemeenten, en in 2006 waren er daar nog maar 458 van over.
Van alle provincies kent Zuid-Holland de meeste gemeenten: 86 per 1 januari 2006. In 1986 lag dat aantal nog boven de 100, en in 1966 zelfs nog boven de 150. De reden voor het steeds kleiner aantal gemeenten ligt in veranderende ideeën over de ‘ideale’ grootte van een gemeente. Niet alleen is het besef gegroeid dat kleine dorpen met een laag inwonertal onvoldoende middelen hebben om alle gemeentelijke taken uit te voeren, ook wordt het vaak noodzakelijk geacht om randgemeenten administratief aan steden toe te voegen om de bevolkingsgroei in die steden op te vangen.
Gedwongen herindelingen
Vóór 2002 werden gemeenten nogal eens van bovenaf ‘gedwongen’ zichzelf op te heffen en administratief samen te gaan met een buurgemeente. Sinds het kabinet-Balkenende I streeft de politiek er echter naar geen dwang meer uit te oefenen. De meeste herindelingen gebeuren nu dan ook op vrijwillige basis. Zo zijn in Zuid-Holland de gemeenten Binnenmaas en ’s-Gravendeel in 2007 vrijwillig samengegaan; in 2008 zullen de gemeenten Alkemade en Jacobswoude volgen.
Literatuur
- Erik Beekink en Peter Ekamper, ‘De grenzen verlegd, Twee eeuwen herindeling Nederlandse gemeenten’, DEMOS 15 (juni 1999).
- H.J.G. Waltmans, Gemeentelijke herindeling in Nederland; van de Franse tijd tot heden (Hoogezand 1994).
0 Reacties