Geschiedenis van Zuid-Holland de verhalen en de collecties
Verbetering van de huisvesting
In de negentiende eeuw was de woningbouw overgelaten aan particulier initiatief. Het gevolg was dat mensen in de onderste lagen van de samenleving in goedkope, veel te kleine en bouwtechnisch bijzonder belabberde arbeiderswoninkjes woonden. In de twintigste eeuw zou dit veranderen.
Woningwet 1901
Pas tegen het eind van de negentiende eeuw vond het idee ingang dat marktwerking alléén geen verbetering in de woonsituatie zou brengen. In 1899 dienden de ministers van Binnenlandse Zaken, Financiën en Justitie gezamenlijk een voorstel in voor een wet die het bewonen van slechte woningen maakte en tegelijkertijd de bouw van goede woningen bevorderde. In 1901 werd deze Woningwet aangenomen.
Planologie en stedenbouw
Gaandeweg begon de overheid zich steeds meer te bemoeien met stedenbouwkundige ontwikkelingen. Gemeenten werden verplicht uitbreidings- en bestemmingsplannen op te stellen. In Zuid-Holland werden bekende architecten ingeschakeld om de nieuwe wijken vorm te geven, zoals H.P. Berlage, op wiens plannen uit 1909 de Haagse ‘Molenwijk’ werd gebaseerd, en J.J.P. Oud, die in Rotterdam ‘De Kiefhoek’ (1925-1929) ontwierp.
Ruimtelijke ordening
Deze ontwikkeling werd wreed verstoord door de Tweede Wereldoorlog. Na 1945 was er vooral aandacht voor de wederopbouw en moest de toenemende bevolkingsgroei worden opgevangen. In hoog tempo werden woonwijken uit de grond gestampt. Pas vanaf eind jaren 1950 kwam er opnieuw aandacht voor de planologische aspecten, en in 1965 kwam de regering voor het eerst met een Wet op de Ruimtelijke Ordening.
Sindsdien geeft het Ministerie van VROM, na goedkeuring door de Kamer, regelmatig nota’s uit waarin de toekomstige planologische indeling van Nederland in hoofdlijnen wordt beschreven.
Vinex
Eind 1993 werd de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (Vinex) van kracht, waarin staat voorgeschreven hoe de bijna 300.000 tot 2015 te bouwen nieuwe woningen over het land worden verdeeld. Veel van deze woningen zijn of worden gebouwd in nieuwe wijken, die net buiten bestaande woonkernen liggen. Binnen Zuid-Holland zijn bekende ‘Vinexlocaties’ onder andere Ypenburg buiten Den Haag en Carnisselanden in Barendrecht.
Literatuur
- Harm Grünhagen en Hans Ibelings, Een beeld van een eeuw. Vijftig hoogtepunten uit honderd jaar sociale woningbouw (Hilversum 2000).
- F.L. Hooijmeijer en A. Pronkhorst, Hendrik Petrus Berlage. Een bouwmeester in beeld (Alphen aan den Rijn 2002).
- D.A. Lubach, De nieuwe woningwet in vergelijkend perspectief (Deventer 1991).
- H.C.M. van Seumeren (red.), Tot in tweeduizendvijftien. Een journalistieke samenvatting van de Vierde Nota over de ruimtelijke ordening (Den Haag 1988).
0 Reacties