Geschiedenis van Zuid-Holland de verhalen en de collecties
Schilderkunst in de Gouden Eeuw
De Hollandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw is wereldberoemd. Deze bekendheid dankt zij aan het bijzondere karakter en de kwaliteit van de kunstwerken, maar ook aan de enorme hoeveelheden waarin deze werden geproduceerd. De zeventiende-eeuwse Hollandse schilderkunst, met haar verscheidenheid in formaten, prijsklassen en typen, kent in de Europese kunst van die tijd haar weerga niet.
Rembrandt en het huishouden van Jan Steen
De schilders zelf maakten destijds onderscheid tussen ‘extraordinare’ en ‘gemene’ schilders. Tot de laatste behoorden degenen die naamloos schilderijen produceerden. De extraordinare schilders waren zelfstandig gevestigde meesterschilders die met naam bekend waren.
Deze meesters kenden een zeer grote verscheidenheid, zowel in de techniek waarin zij werkten, als in de geschilderde thema’s. De bekendste extraordinare meester is Rembrandt van Rijn. Hij werd geboren in Leiden, begon daar zijn carrière, maar verhuisde al jong naar Amsterdam. In totaal vervaardigde hij ongeveer 600 schilderijen, 300 etsen en 2000 tekeningen. Naast een groot aantal zelfportretten, in totaal ongeveer 100, schilderde hij ook vele werken met Bijbelse thema’s. De eveneens in Leiden geboren Jan Steen (1626-1679) schilderde net als Rembrandt vele zelfportretten. Maar wellicht nog bekender zijn de levendige, chaotische huishoudelijke taferelen, die zo kenmerkend waren dat ‘een huishouden van Jan Steen’ een veelgebruikt gezegde is geworden.
De Hooch, Vermeer en fijnschilders
De schilder Pieter de Hooch (1629-1684, geboren in Rotterdam en onder meer werkzaam in Delft en Den Haag) werd beïnvloed door zijn tijdgenoot Jan Steen. De geschilderde interieurs van De Hooch zijn echter altijd schoon en opgeruimd, in tegenstelling tot die van Steen. De Hooch wordt vaak in een adem genoemd met de Delftse meesterschilder Johannes Vermeer. Beiden schilderden regelmatig vrouwen die in huis bezig zijn. Vermeers vroegste werk omvat een paar schilderijen met religieuze en mythologische thema’s, maar zijn beroemdste werken verbeelden het burgerlijke leven op een intieme manier.
Tot de destijds allerduurste meesters behoorden de Leidse schilders Gerard Dou (1613-1675) en Frans van Mieris (1635-1681). Vanwege de ver doorgevoerde perfectie in de detaillering worden zij tot de ‘fijnschilders’ gerekend, een term die wordt gebruikt voor die Hollandse kunstschilders die streefden naar een zo natuurgetrouw mogelijke weergave van de werkelijkheid.
Links
- www.vermeerdelft.nl
- www.rembrandt400-leiden.nl
- Mauritshuis, Den Haag
- Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam
- Museum Het Rembrandthuis, Amsterdam
Literatuur
- E. Buijsen (red.), Haagse schilders in de Gouden Eeuw (Den Haag 1998).
- B. Haak, Hollandse schilders in de Gouden Eeuw (Amsterdam 1984).
- W. Liedtke (red.), Vermeer and the Delft school (New York 2001).
- E.J. Sluijter, M. Enklaar en P. Nieuwenhuizen (red.), Leidse fijnschilders. Van Gerrit Dou tot Frans van Mieris de Jonge, 1630-1760 (Leiden 1988).
- E. van Wetering, Rembrandt. The painter at work (Amsterdam 1997).
11 Reacties
@Philip Dat is moeilijk te zeggen. De ene schilder zal meer in trek zijn geweest dan de ander. Zie ook de 2e alinea van het verhaal hierboven: er waren min of meer anonieme schilders, maar ook topkunstenaars.
hadden de schilders ongeveer het zelfde leven als de burger toen en hoeveel koste zo'n schilderij toen?
Ik heb nooit geweten dat al die schilders zo vroeg dood gingen.
@Jeweetzelf Ons verhaal is niet kort genoeg? :-)
Wat is een kort stukje voor een samenvatting van de kunst in de gouden eeuw? -geen filmpjes aub-
@Jeweetzelf Een aflevering van de tv-serie De Gouden Eeuw gaat over dit onderwerp, zie http://goudeneeuw.ntr.nl/krant/afleveringen/#/overzicht/9/
wat koste een mooi schilderij in de gouden eeuw?
Beste anoniem, vaak wordt een link gelegd met de welvaart in de Republiek in die tijd en het feit dat er grote groepen (burgerij, kooplieden) relatief welvarend waren. Met andere woorden: er was een grote markt voor schilderijen. Elders in Europa was het vooral de adel en de kerk die kunst kocht en dit zie je ook terug in de onderwerpkeuze van de schilderijen. Dat maakt dat de Hollandse kunst uit de Gouden Eeuw zo anders is dan die uit andere landen.
Ik zoek informatie over hoe dat de schilderkunst tijdens de gouden eeuw nou zo bekend is geworden, de reden waarom dus.. Enig idee waar ik dat kan vinden?
Hallo Leerling, wat voor soort informatie zoek je precies? Bedoel je met 'soorten schilders' landschapsschilders, portretschilders? Of schilders uit een bepaalde plaats? Een tip: op de website van de RKD (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie) zijn verschillende databases te doorzoeken met veel informatie over kunstenaars, schilderijen etc. Zie www.rkd.nl
Zijn er ook lijsten met verschillende soorten schilders?