Geschiedenis van Zuid-Holland de verhalen en de collecties
Wetenschappelijk onderzoek
De moderne wetenschap heeft veel te danken aan Zuid-Hollandse onderzoekers die actief waren in de zeventiende eeuw. De aanwezigheid van een eigen universiteit in Leiden was daarbij van groot belang.
De universiteit van Leiden beschikte over een grote bibliotheek, een hortus botanicus (een tuin met planten van vooral exotische herkomst) en een anatomisch theater (waar snijlessen op het menselijk lichaam werden gegeven). Daarmee was de universiteit een belangrijke verzamelplaats voor wetenschappers. In het algemeen zag men de universiteit (nog) niet als het centrum voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek, maar slechts voor het geven van onderwijs. Wetenschappelijk onderzoek kwam dan ook veelal buiten het hoger onderwijs om tot bloei.
Christiaan Huygens
De belangrijkste wetenschapper die Zuid-Holland heeft voortgebracht, is vermoedelijk Christiaan Huygens (1629-1695). Huygens was een vooraanstaand wiskundige, natuurkundige en astronoom. Zijn beroemdste uitvinding was het slingeruurwerk, dat zorgde voor een veel nauwkeuriger tijdmeting. Van zijn astronomische waarnemingen is de ontdekking van de ring van Saturnus de belangrijkste. Hij leverde verder belangrijke bijdragen aan de optica.
Anthonie van Leeuwenhoek en Reinier De Graaf
Voor deze wetenschap van het licht was Anthonie van Leeuwenhoek (1632-1723) zeker zo belangrijk. Hij vond de microscoop uit en legde met zijn systematische waarnemingen de basis voor de celbiologie. Van Leeuwenhoek creëerde zodoende het fundament van een kritische medische wetenschap, die gebruikmaakte van technische hulpmiddelen als de microscoop en kleurvloeistoffen voor het zichtbaar maken van inwendige structuren. Daarvoor waren ook anderen verantwoordelijk, zoals arts-anatoom Reinier de Graaf (1641-1673), net als Van Leeuwenhoek werkzaam in Delft. De Graaf was een van de pioniers van de wetenschap van de voortplantingsgeneeskunde en ontdekte de later naar hem genoemde ‘Graafse follikels’.
Statenbijbel
Niet alleen in de exacte wetenschappen, ook op taalkundig gebied had Leiden een grote naam. In 1618 gaf de Synode van Dordrecht opdracht voor de eerste officiële Bijbelvertaling in het Nederlands. De vertalers probeerden overeenstemming en compromissen in spelling, grammatica en woordgebruik tussen verschillende dialecten te vinden. De Statenbijbel was in 1635 klaar. Hij heeft grote invloed gehad op de ontwikkeling van een algemeen Nederlandse schrijftaal.
Links
Literatuur
- C.C. de Bruin en F.G.M. Broeyer, De Statenbijbel en zijn voorgangers. Nederlandse bijbelvertalingen vanaf de Reformatie tot 1637 (Haarlem 1993).
- Eric Jorink, Wetenschap en wereldbeeld in de Gouden Eeuw (Hilversum 1999).
- Edward G. Ruestow, The microscope and the Dutch Republic. The shaping of discovery (Cambridge 1996).
- Rienk Vermij, Huygens: de mathematisering van de werkelijkheid (Amsterdam 2004).
0 Reacties