Geschiedenis van Zuid-Holland de verhalen en de collecties
Zuid-Hollanders overzee
Van 1498 tot 1595 was de specerijhandel met Indië volledig in handen van de Portugezen. Pas in 1592, toen de Noord-Hollander Jan Huygen van Linschoten uit India terugkeerde met informatie over de vaarroutes, beschikte men in de Republiek over genoeg kennis om tochten naar Azië te organiseren.
Voorcompagnieën
Al snel werden er diverse Hollandse compagnieën opgericht, die expedities ondernamen naar Indië in de hoop het Portugese monopolie te doorbreken. Deze compagnieën werden ook wel ‘voorcompagnieën’ genoemd, omdat zij in 1602 opgingen in de beroemde Verenigde Oostindische Compagnie, de VOC. Deze zou sterk worden gedomineerd door Amsterdam. Maar in de eerste expedities speelden de Zuid-Hollanders (en Zeeuwen) een belangrijke rol, met voorcompagnieën in Rotterdam en Delft.
De eerste Hollandse expeditie naar Indië vond plaats in 1595 onder leiding van de Goudse koopman Cornelis de Houtman. Hoewel hij er als eerste Nederlander in slaagde om via Kaap de Goede hoop Indië te bereiken, lukte het hem niet om specerijen te bemachtigen. Tijdens zijn reis ontdekte hij echter wel het eiland Madura en belandde hij op Bali.
Japan
In 1597 en 1598 vonden er vanuit Rotterdam twee belangrijke expedities plaats. Allereerst vertrokken er onder leiding van Mahu vijf schepen naar Azië. Hoewel er onderweg vier schepen verloren gingen, wist het schip de Liefde in 1600 de Japanse kust te bereiken, waar de bemanning een vertrouwenspositie opbouwde met de Japanners. Het gevolg hiervan was dat er vanaf 1609 Nederlandse gezantschappen naar Japan vertrokken.
Zilver en goud
De tweede Rotterdamse expeditie, onder leiding van Olivier van Noort, had een militair motief. Het was de bedoeling om de met goud en zilver beladen Spaanse vloot nabij Zuid-Amerika te overvallen. De buit was echter klein en daarom besloot hij om door te varen naar de Filippijnen en de Spanjaarden daar te overmeesteren. Dit mislukte echter volledig. Ondanks het rampzalige verloop van zijn missie was hij de vierde man die een tocht om de wereld had volbracht.
Literatuur
- Manon van der Heijden, Paul van de Laar (ed.), Rotterdammers en de VOC : handelscompagnie, stad en burgers (1600-1800) (Amsterdam 2002).
- Vibeke Roeper en Diederick Wildeman (ed.), Om de wereld. De eerste Nederlandse omzeiling van de wereld onder leiding van Olivier van Noort, 1598-1601 (Nijmegen 1999).
- G.P. Rouffaer en J.W. IJzerman (ed.), De eerste schipvaart der Nederlanders naar Oost-Indië onder Cornelis de Houtman, 1595-1597. Journalen, documenten en andere bescheiden (Den Haag 1915-1929).
- F.C. Wieder (ed.), De reis van Mahu en de Cordes door de Straat van Magalhães naar Zuid-Amerika en Japan, 1598-1600. Scheepsjournaal, rapporten, brieven, zeilaanwijzingen, kaarten enz. (Den Haag 1923-1925).
0 Reacties