Gemeente Rijnwoude

De gemeente Rijnwoude is pas in 1991 ontstaan door de samenvoeging van de oude kernen Hazerswoude, Koudekerk aan den Rijn en Benthuizen, die stuk voor stuk hun eigen historie hebben.

Geschiedenis Hazerswoude

Met Napoleon naar Rusland (1812)

Het gebied rondom Hazerswoude was van oorsprong veenachtig en bosrijk en telde al in de Romeinse tijd enkele nederzettingen. De nederzetting Hazerswoude ontstond pas nadat in de dertiende eeuw de veengrond werd ontgonnen. Boeren groeven de veengrond af en droogden dit tot de brandstof turf.

Dijkdoorbraak Hazerswoude (1912)

In de zestiende eeuw begon men met boomkwekerijen, die voor een economische impuls zorgden. Toen het omliggende gebied in de achttiende eeuw werd drooggelegd, groeide Hazerswoude uit tot een belangrijk agrarisch dorp met twee kernen, Hazerswoude-Dorp en Hazerswoude-Rijndijk.

Geschiedenis Koudekerk aan den Rijn

Koudekerk aan den Rijn was door haar gunstige ligging aan de Oude Rijn reeds in de achtste eeuw een belangrijke nederzetting. In de tiende eeuw begon men met het ontginnen van de grond, die bestond uit klei. De kleigrond was gunstig voor de economie: vanaf de veertiende eeuw stond er een steen- en dakpannenfabriek, die voor werkgelegenheid zorgde.

Aangezien er in de zeventiende eeuw in de omgeving veel buitenhuizen werden gebouwd, breidde de fabriek uit. Ook kwam er een jaagpad, die het dorp verbond met Leiden en Utrecht. In de negentiende en twintigste eeuw groeide Koudekerk verder, door de komst van industrie.

Geschiedenis Benthuizen

Ontstaan Groene Hart

Benthuizen is waarschijnlijk in de tiende of elfde eeuw ontstaan, toen net als in de omliggende gebieden de veengrond werd ontgonnen. De turfwinning vormde van oudsher de belangrijkste bron van inkomsten voor de inwoners. In de zestiende eeuw was de vraag naar turf zo groot, dat men massaal turf begon te steken.

Dat ging ten koste van het bewoonbare land: er onstonden uitgestrekte watervlakten en veel bewoners moesten uitwijken naar elders. Pas vanaf de achttiende eeuw raakte Benthuizen weer bewoond toen de watervlakten werden drooggelegd. Aangezien de grond vruchtbaar bleek, gingen de bewoners over op de akkerbouw en veeteelt.

Links

• Gemeente Rijnwoude
• Historisch Genootschap Koudekerk
• Historische Kring Benthuizen
• Stichting Historisch Museum Hazerswoude

Literatuur

• A. van der Hoeven, Het jaar rond in agrarisch Benthuizen. De eerste helft van de twintigste eeuw in een Zuidhollands plattelandsdorp (Benthuizen 1990)
• C. Kroon, Burgemeesters van Hazerswoude. 1813-1983 (Hazerswoude 1983)
• C. Kroon, Terugblik op Hazerswoude (Hazerswoude 1984)
• C. Kroon, De Koudekerkse brug. Geschiedenis van de oeververbinding Koudekerk-Hazerswoude (Hazerswoude 1992)
• J. Regt, Hoge heerlijkheid en gemeente van Koudekerk (Hazerswoude 1992)
• C.M. Schulten, Benthuizen: 1281-1940 (Benthuizen 1985)
• Johan Knoester (red.) Kernachtig Rijnstreek (Delft 2006)

• Omhoog