Geschiedenis van Gouda

Gouda is ontstaan in de elfde eeuw bij de monding van de Gouwe in de Hollandse IJssel. De nederzetting werd snel van grote betekenis. De monding van de Gouwe werd uitgebreid tot haven.

Geschiedenis Gouda

Stadsplattegrond Gouda (ca. 1550)

De stad profiteerde vooral van de drukke binnenvaart tussen Vlaanderen en Holland. In 1272 kreeg Gouda stadsrechten van graaf Floris V van Holland. In de middeleeuwen ontwikkelde Gouda zich tot een belangrijk handels- en nijverheidscentrum. In de veertiende en vijftiende eeuw werd de stad geteisterd door grote stadsbranden. Veel inwoners werkten in de verschillende bierbrouwerijen die de stad rijk was. Bovendien bestond er een aanzienlijke lakennijverheid en werden pijpen en plateel geproduceerd. Goudse lakens, Goudse pijpen en Gouds aardewerk werden ook geëxporteerd en genoten grote nationale en internationale bekendheid. Gouda werd de vijfde stad van Holland.

Goudse kaas

De stad vervulde ook een belangrijke regiofunctie. De kaas uit het uitgestrekte veenweidegebied rond Gouda werd eeuwenlang in de Goudse waag gewogen en op de markt gebracht. Deze kaas was als ‘Gouda volvet’ een begrip. Daarnaast bezat de stad tot 1977 de grootste varkens- en biggenmarkt van Nederland.

Siroopwafels en industrie

Midden negentiende eeuw kreeg de stad een spoorwegverbinding met Utrecht. In de negentiende en twintigste eeuw verdienden veel inwoners hun brood in de fabricage van kaarsen en siroopwafels. Gouda werd een echte industriestad, later in de twintigste eeuw kwamen daar distributie en informatietechnologie bij.

Vluchtelingenkamp (1914)

Met twee spoorwegstations aan de drukke spoorlijn Den-Haag, Rotterdam en Utrecht, een lightrailverbinding met Alphen aan den Rijn en rijksweg A12 heeft Gouda uitstekende verbindingen over land. Veel toeristen bezoeken de stad met haar vele oude gebouwen en monumenten. In de twintigste eeuw is de bevolking gegroeid van 22.000 inwoners aan het begin van de eeuw tot ruim 71.000 in 2005.

Links

• Stedelijke Musea Gouda
• Verzetsmuseum Zuid-Holland
• Museumhaven Gouda
• Historische Vereniging Die Goude
• Archeologische vereniging Golda
• Gemeente Gouda
• Sint-Janskerk Gouda
• Goudanet, toegangspoort tot cultuurhistorisch Gouda
• Goudse Canon
• Website over geschiedenis van de Goudse pijpmakerij

Literatuur

• P.H.A.M. Abels e.a. (red), Duizend jaar Gouda. Een stadsgeschiedenis (Hilversum 2002).
• W.F. Denslager, Gouda (Zwolle 2001).

• Omhoog