Gemeente Binnenmaas

De gemeente Binnenmaas, in de Hoekse Waard, is vernoemd naar de Binnenbedijkte Maas, een afgedamde tak van de Maas die geheel binnen de gemeentegrenzen ligt.

Binnenmaas bestaat uit de kernen Blaaksedijk, Goidschalxoord, Greup, Heinenoord, Kuipersveer, Maasdam, Mijnsheerenland, Puttershoek, Sint-Anthoniepolder en Westmaas en bestaat sinds 1984. Sind 1 januari 2007 behoort ook 's-Gravendeel tot de gemeente. Binnenmaas is een landelijke gemeente met een grotendeels agrarische functie. De vele dijken en polders, vaak al eeuwenoud, hebben een grote landschappelijke waarde.

Geschiedenis Heinenoord

Het gebied rond Heinenoord stond in de middeleeuwen bekend als het Land van Wale. Na de Sint-Elisabethsvloed van 1421 kwam het onder water te liggen; pas in 1437 kwam het weer droog te liggen. Rond die tijd werd het dorp gesticht. Samen met Goidschalxoord en de buurtschappen Blaaksedijk en Kuipersveer vormde het van 1855 tot 1984 één gemeente.

Geschiedenis Maasdam

Rond een afdamming in de Maas ontstond rond 1270 het dorp Maasdam. Samen met het nabij gelegen Cillaarshoek werd het tijdens de Sint-Elisabethsvloed verzwolgen. Alleen de Sint-Anthoniepolder bleef droog. Van 1832 tot 1984 vormden deze gebieden samen één gemeente.

Geschiedenis Mijnsheerenland, Westmaas en Puttershoek

Mijnsheerenland is het enige dorp in de Hoeksche Waard dat niet aan een dijk is gebouwd. Het dorp Westmaas loopt er tegenwoordig in over, maar wordt door de inwoners gezien als een apart dorp met een eigen cultuur. Op de plaats waar nu Puttershoek ligt, lag vroeger de streek Hoecke. Deze streek was een leen van de heren van Putten, vandaar de naam Puttershoek. Het was tijdenlang een halteplaats voor landverkeer van Rotterdam naar Antwerpen.

Geschiedenis 's-Gravendeel

De geschiedenis van 's-Gravendeel begint in 1590. Toen besloten de Staten van Holland, in het kader van de bedijking van de Hoeksche Waard, het gebied rondom het huidige 's-Gravendeel in te polderen. Toen de inpoldering in 1594 voltooid was werd het gebied door de Staten aan pachters uitgeleend. In 1731 werd het dorp verkocht aan de stad Dordrecht. 's-Gravendeel groeide uit tot een belangrijke overslaghaven. Veel schepen die over de Dordtse Kil richting Rotterdam voeren (toen de gebruikelijke vaarroute) konden wegens te grote diepgang niet verder komen dan 's-Gravendeel. Daar werden de vaak uit Suriname en Nederlands-Indië afkomstige ladingen overgeslagen op lichtere schepen.

Bij het buurtschap De Wacht hief de Rotterdamse Admiraliteit tol op de passerende schepen. Toen het Kanaal door Voorne-Putten in 1831 werd geopend en er een kortere route naar Rotterdam ontstond, verloor het dorp al snel zijn overslagfunctie. 's-Gravendeel was ook een belangrijk centrum voor de verwerking van vlas tot linnen. Er werd veel vlas verbouwd, maar het werd ook van elders aangevoerd. Begin jaren zeventig is de vlasindustrie geheel uit het dorp verdwenen. Tegenwoordig kent het dorp een agrarische en forenzenfunctie en heeft het ongeveer 9000 inwoners.

Links

• Gemeente Binnenmaas
• Stichting Streekmuseum Hoeksche Waard
• Historische Vereniging 's-Gravendeel

Literatuur

• W.H. van Bilderbeek, Geschiedenis van de polders Nieuw-Bonaventura, Mookhoek en Trekdam, de wijze van bemaling dier polders benevens hunne bestuurders (2e druk, Dordrecht 1911).
• B. van der Bom, Een halve eeuw ’s-Gravendeel in beeld 1890 - 1940 (’s-Gravendeel 1986).
• S.M. Brand e.a., Om nooit te vergeten; een terugblik op de watersnoodramp van 1953 in ’s-Gravendeel (’s-Gravendeel 2003).
• D.W. Gravendeel e.a., ’s-Gravendeel 1593-1993. Uit de geschiedenis van het dorp aan de Kil (’s-Gravendeel 1993).
• H.A. den Hartigh, “In zoete mijmerij”. Het boeiende verleden van Westmaas, Mijnsheerenland, Greup en ’t Zwanegat in woord en beeld (Hendrik Ido Ambacht 1995).
• Hans Hoogland, Heinenoord in vroeger tijden, dl. 2 (Klaaswaal 1997).
  Jan de Koning, Maasdam in vroeger tijden (Oostvoorne 1997).
  Alex van der Woel, Heinenoord in vroeger tijden, dl. 1 (Klaaswaal 1989).
• P. Pot, Als een boom aan de rivier. 400 Jaar hervormde gemeente ’s-Gravendeel 1595-1995 (Strijen 1995).
• P.W. de Zeeuw, De Krullemusse van ’s Gravendeel (’s-Gravendeel, 2006).

• Omhoog