Geschiedenis van Papendrecht

Het gebied rondom Papendrecht, de Alblasserwaard, is gelegen tussen de rivieren de Lek, Merwede en Noord. Al tijdens de Romeinse tijd was het bewoond. Het was een zeer moerassig gebied.

Geschiedenis Papendrecht

Kaart met o.a. Papendrecht (1615)

De eerste bewoners vestigden zich daarom op de hoger gelegen zandduinen. Vanwege de vele overstromingen trokken deze mensen rond het jaar 250 weg en raakte de streek ontvolkt. Pas rond het jaar 1000 vestigden zich hier weer mensen. Zij stichtten ergens in de elfde eeuw de nederzetting Papendrecht, dat in 1105 voor het eerst genoemd werd in een officieel document. De naam Papendrecht komt mogelijk van het woord ‘papen’ (geestelijken) en ‘tricht’ of ‘drecht’ (een doorwaadbare plek in een rivier).

Strijd tegen het water

In de dertiende eeuw begon men met het ontginnen en droogleggen van het moeras- en veengebied rondom Papendrecht. Ook werden er dijken aangelegd om het dorp te beschermen tegen de overstromingen. Hoewel de dijken enige bescherming boden, werd Papendrecht in latere eeuwen nog vaak getroffen door watersnoodrampen. Tot aan het begin van de negentiende eeuw, toen er betere technieken kwamen om het land te beschermen, werd de Alblasserwaard wel 32 maal getroffen door overstromingen.

Dorp van dijkenbouwers

Door de vele overstromingen was de bevolking van Papendrecht behoorlijk arm. Men leefde met name van de visserij, de landbouw, veeteelt en het verbouwen van riet. Ook waren de inwoners, door hun voortdurende strijd tegen het water, gespecialiseerd in het bewerken van de dijken.

Vluchtelingen (1914)

Tot 1816 was het dorp in het bezit van adellijke families. Pas hierna kwam er een gemeentebestuur en begon Papendrecht zich verder te ontwikkelen. Met name in de jaren zestig is Papendrecht flink uitgebreid en in 1986 slokte het een deel van het voormalige Wijngaarde op.

Links

• Stichting Dorpsbehoud Papendrecht + Oudheidkamer
• Historische Vereniging West-Alblasserwaard
• Gemeente Papendrecht
• www.papendrecht.net

Literatuur

• Maarten Schakel, 25 eeuwen Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden (Hoornaar 1986).
• H.A. Visser, Papendrecht, dorp aan de rivier (Den Haag 1962; 2e druk 1977).
• N. Knol, Groeten uit Papendrecht (Papendrecht 2003).
• W. van Wijk en N. Knol, Langs de dijk; Papendrechtse dijkbewoners vertellen hun verhaal (Papendrecht 1997).

• Omhoog