Geschiedenis van Rozenburg

Rozenburg ligt op het gelijknamige eiland. Dit kwam in de zestiende eeuw op uit de Maas en groeide ten slotte uit tot een lengte van ruim 20 kilometer. In de afgelopen halve eeuw is het eiland vergraven tot Europoort en Maasvlakte.

Geschiedenis Rozenburg

Doopregister (1657)

Het eiland Rozenburg werd voor het eerst genoemd in 1585. In dat jaar kregen vader en zoon Bisdommer uit Vlaardingen toestemming om een drooggevallen plaat te bedijken en daar een vogelkooi en woning te maken. Kort daarna werden ook de polders Blankenburg, Ruigeplaat en Langeplaat bedijkt. De schaarse bewoning concentreerde zich aan de zuidzijde, bij het haventje van Blankenburg; daar verrees in 1659 ook de eerste kerk van het eiland.

Verbindingen

In de loop van de tijd groeide het eiland naar het westen. Daarmee blokkeerde het de veerverbinding tussen Brielle en Maassluis. Eerder was ten behoeve van die verbinding een weg over het eiland gelegd met twee veerhoofden: de Brielse en Maassluise heuvel. Een gedeelte van deze verbindingsweg is bewaard gebleven in de huidige Zandweg.

Uitbreidingen negentiende eeuw

Kaart Rozenburg (1867)

Verspreid over het eiland lagen verschillende kernen, waaronder Blankenburg. De negentiende-eeuwse uitbreidingen vonden plaats in het centrum van het eiland. Zo werden achtereenvolgens de molen, het gemeentehuis, het doktershuis, de begraafplaats en ten slotte de kerken daar gebouwd.

Grootschalige landbouw

Kerk Blankenburg (ca. 1910)

Tot ca. 1955 was Rozenburg een agrarisch gebied. De landbouw werd er op grote en moderne bedrijven beoefend. Voorbeeld daarvan was de Vereniging tot Landverbetering, die meer dat duizend ha grond bezat. In het westen lag het duin- en natuurgebied De Beer. Omstreeks 1955 werd dit gebied vergraven ten behoeve van Maasvlakte en Europoort.

Een nieuwe realiteit

Ten behoeve van de industrie is het eiland onherkenbaar veranderd. Kanalen doorsnijden het van west naar oost en de overgebleven gronden zijn met enkele meters bagger opgehoogd. De bewoning is gecentreerd rond het ‘nieuwe’ centrum Rozenburg. Aan het agrarische verleden herinneren nog slechts de molen en enkele boerderijen.

Links

• Gemeente Rozenburg
• Canon van Voorne-Putten en Rozenburg

Literatuur

• Jo Bergwerff, Rozenburg in oude ansichten, 12 delen (Zaltbommel 1966-1993).
• K. Kleijwegt en J. van der Knaap, De plek waar onze wieg eens stond. Wat oude archieven en oude menschen vertelden over de geschiedenis van het eiland Rozenburg, opnieuw verteld en aangevuld met schetsen over het leven op het land door twee oude Rozenburgers (Loosduinen 1946).
• K. Kleijwegt, Uit en in het oude kerkje, opstellen betreffende de geschiedenis van de Nederlands Hervormde kerk te Rozenburg (Loosduinen 1932).
• A.J.M. Tetteroo, Groei en evolutie van Rozenburg. Eens een eiland (Dordrecht 1982).

• Omhoog