Geschiedenis van Bernisse

De gemeente Bernisse bestaat uit de dorpen Abbenbroek, Biert, Geervliet, Heenvliet, Oudenhoorn, Simonshaven en Zuidland. De gemeente is genoemd naar de watergang tussen het Spui en het Hartelkanaal, die dwars door de gemeente stroomt. Deze vormde tot de vijftiende eeuw een belangrijke verkeersader.

Geschiedenis Geervliet

Hof van Putten (1749)

Van oudsher is Geervliet de belangrijkste kern van het gebied. Sinds het midden van de veertiende eeuw vormde het aldaar gelegen Hof van Putten de zetel van de Heren van Putten. In 1381 kreeg Geervliet stadsrechten, waarna onder meer een gracht en een stadsmuur werden aangelegd.

Door het verzanden van de Bernisse droogde de welvaart echter op en kon Geervliet het onderhoud van de verdedigingswerken niet langer bekostigen. De Bernissemolen is gebouwd op één van de torens uit de muur.

Geschiedenis Heenvliet

Petitie (1798)

Ook Heenvliet had stadsrechten, verworven in 1469. In de middeleeuwen was het een belangrijke handelsplaats, vanwaaruit vis en landbouwproducten werden verscheept. Uiteindelijk was Heenvliet hetzelfde lot beschoren als Geervliet.

Geschiedenis Abbenbroek, Zuidland

Abbenbroek (1701)

Abbenbroek was een leen van de Heren van Abbenbroek, die bij het dorpje een kasteeltje hadden gebouwd. Dit werd tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten verwoest en nooit meer herbouwd.

Het dorp Zuidland kende, evenals het nabijgelegen Simonshaven, een periode van bloei als handels- en vissersplaats, maar toen de Bernisse onbevaarbaar werd moesten beide plaatsen zich toeleggen op agrarisch werk. Oudenhoorn leefde daar reeds sinds de bedijking in 1355 van.

Geschiedenis Biert

Biert werd het eerst genoemd in een akte uit 1304 en was eveneens gunstig langs de Bernisse gelegen. Het dichtslibben van de levensader betekende voor Biert de doodslag. Sindsdien zijn vrijwel alle huizen, en de kerk, door brand verwoest of afgebroken.

Beschermde kleine kernen

De bedrijvigheid in de gemeente Bernisse, in 1980 gevormd uit bovenstaande kernen plus het buurtschap Biert, is tegenwoordig voornamelijk agrarisch van aard. Om de authenticiteit van de kernen te beschermen, wordt slechts een bescheiden groei van het inwonertal toegestaan.

Links

• Gemeente Bernisse
• Stichting Oud-Geervliet
• Historische Vereniging Zuytlant

Literatuur

• B. van Bodegom en B. van Trierum, Simonshaven in vroeger tijden (Klaaswaal: Deboektant, 2003).
• F. van Hoorn, Geervliet, ‘stedeke in Putten’. Stichting Streekhistorie Voorne-Putten-Rozenburg, Publikatie-reeks nr. 3 (Bernisse 1993).
• Arie Kweekel, Heenvliet in vroeger tijden, dl. 1 en 2 (Klaaswaal resp. 1996 en 2004).
• Lenie van Oostende-Kwak, Oudenhoorn in vroeger tijden (Klaaswaal 2004).
• Teun Otto, Geervliet in vroeger tijden, dl. 1, 2 en 3 (Oostvoorne resp. 1996, 1997 en 2000).
• Jasper Quack, Abbenbroek in vroeger tijden (Klaaswaal 1992).
• Jasper Quack, Zuidland in vroeger tijden, dl. 1 en 2 (Klaaswaal resp. 1990 en 1993).
• J. Zeelenberg, Oudenhoorn, een agrarisch dorp (Oudenhoorn 1987).

• Omhoog