archiefvormer	foto's: Wim Wegman
url	www.hovm.nl

Het onderkomen van het Haags Openbaar Vervoer Museum (HOVM) is een bezienswaardigheid. De collectie van het museum is gehuisvest in een ruim honderd jaar oude tramremise: een sober maar stijlvol pand. Het is een gebouw dat zo van een historische ansichtkaart lijkt te komen, vooral op de dagen dat er rondritten zijn en er een serie historische trams voor de deur staat. Het is dat de streng kijkende conducteurs met grote snorren ontbreken, anders zou een bezoeker zich zo in 1906 wanen.

Tramremise

Het HOVM geeft een beeld van alles wat met het openbaar vervoer in Den Haag en omgeving heeft te maken. En dat gebeurt op verschillende manieren. Zo is in het kantoorgedeelte van de remise een grote expositie ingericht over de geschiedenis van de bus en de tram in De Haag. Het is een overzichtelijke tentoonstelling met veel grote foto’s, historische attributen en heldere teksten. In een half uur tijd heeft een bezoeker een goed beeld van wat er sinds 1864 in en om de Hofstad op het gebied van openbaar-vervoer is gebeurd. Geheel gratis bovendien, want het HOVM heft geen entreegeld.

Historisch materieel

Hoe het historische materieel er in het echt uitzag, kan de bezoeker in de remisehallen bekijken. Daar heeft het HOVM bijna dertig trams en een deel van haar twintig bussen gestald, die samen een tamelijk compleet overzicht geven van wat de HTM in dienst heeft gehad. Jammer is wel dat bij een aantal wagens een omschrijving ontbreekt. Een bezoeker die niet alle tramtypes in het hoofd heeft, ziet ter plekke niet wat het verschil is tussen motorwagens 810 en 826 – die uiterlijk als twee druppels water op elkaar lijken, maar in feite twee behoorlijk verschillende trams blijken te zijn. Op de website van het HOVM zijn alle voertuigen gelukkig uitgebreid gedocumenteerd, zodat de technische feiten en historische achtergronden later gemakkelijk terug te vinden zijn. De vrijwilligers van het museum zijn trouwens van harte bereid om in de remise zelf tekst en uitleg te geven.

Rondritten

De rijtuigen zijn niet alleen statische museumobjecten, bezoekers kunnen er ook op historisch verantwoorde manier mee op pad. Als het museum open is (elke zondag tussen 13.00 en 17.00 uur van april tot en met oktober) zijn er rondritten met enkele van de antieke trams en bussen. De kaartjes daarvoor kunnen bezoekers, net als vroeger, na instappen bij de chauffeur of conducteur kopen. Naast de vaste ritten op zondag zijn er ook verschillende speciale tochten. Op de website van het HOVM is daarvan een overzicht te vinden.

Werkplaats

Niet direct zichtbaar voor het publiek, maar wel een belangrijk onderdeel van het HOVM, is de werkplaats waar vrijwilligers de antieke voertuigen onderhouden en restaureren. In dit deel van de remise staat een van de meest opmerkelijke objecten die het museum rijk is: de oudst bewaard gebleven tram van Nederland. De in 1878 gebouwde aanhangwagen voor een paardentram kwam in 1904 naar Den Haag, waar het dienst deed als bijwagen voor de toen net in dienst genomen elektrische tram. De oudste tram, die in 1997 is teruggevonden in Limburg, waar ze dienst deed als kippenhok, is in zeer slechte staat. Het HOVM zoekt naar middelen om er een replica van te bouwen. Dat wordt dan, wellicht samen met het origineel, in het museum tentoongesteld. Meer informatie over het museum is te vinden op de website.

door Wim Wegman

• Omhoog